ต้องวางแม้ความคิดว่าเราตื่นรู้แล้ว

ในภาพเลี้ยงวัวสิบภาพ ฉากที่ทั้งคนและวัวหายไปแสดงความหมายลึกซึ้งของความว่าง ความว่างไม่ได้หมายความว่าไม่มีสิ่งใดอยู่ แต่หมายความว่าสรรพสิ่งดำรงอยู่ตามที่เป็น โดยไม่มีแก่นตายตัวชื่อว่า "ฉัน" หรือ "ของฉัน" ให้จับยึด

เมื่อการปฏิบัติลึกขึ้น เราเห็นว่าทั้งใจที่ถูกฝึกและตัวตนผู้ฝึกต่างก็ไม่ตายตัว ดังนั้น แม้ความคิดว่า "นี่คือใจของฉัน" "ฉันเข้าใจแล้ว" และ "ฉันตื่นรู้แล้ว" ก็ต้องปล่อยวาง

ในทางซอนมีคำกล่าวว่า หากพบพระพุทธเจ้า ก็จงปล่อยพระพุทธเจ้าเสียด้วย นี่ไม่ได้หมายถึงการปฏิเสธพระพุทธเจ้า แต่หมายถึงการวางความยึดติดสุดท้ายที่เกิดขึ้นในนามของการตื่นรู้ เมื่อความคิดว่า "ฉันตื่นรู้แล้ว" แข็งแรงขึ้น มันก็กลายเป็นความยึดมั่นในตนอีกอย่างหนึ่ง

ความว่างไม่ใช่นิฮิลิสม์ แต่เป็นที่แห่งการดำเนินชีวิตอย่างเป็นธรรมชาติตามที่สรรพสิ่งเป็นอยู่ โดยไม่ถูกความรักใคร่และความยึดติดผูกมัด หิวก็กิน ง่วงก็นอน ภายในนั้นไม่มีใจที่คิดว่า "ฉันได้อะไรมาแล้ว" ค้างอยู่

วันนี้ อย่ามองความว่างว่าเป็นความไม่มี และอย่าค้างอยู่แม้ในความคิดเรื่องการตื่นรู้ ขอให้วันนี้เป็นวันที่วางความยึดติดท่ามกลางชีวิตตามที่เป็น