การปฏิบัติที่ปล่อยวางแม้จิตที่แสวงหา

กิจการงานต่าง ๆ ในโลกล้วนเชื่อมโยงถึงกัน และการพิจารณาศึกษาปัญหาของสังคมก็เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตเช่นกัน แต่การบำเพ็ญเพื่อส่องสว่างจิตเดิมแท้นั้นดำเนินไปในทิศทางที่ต่างจากการแสวงหาความสำเร็จทางโลกให้มากขึ้น แม้ในระหว่างการปฏิบัติ หากยังคงถามตนเองอยู่เสมอว่า 'มีความสุขขึ้นหรือยัง มีสมาธิมากขึ้นหรือยัง ระดับขั้นสูงขึ้นหรือยัง ได้ตระหนักรู้อะไรบ้าง' ก็เท่ากับเปลี่ยนการปฏิบัติให้กลายเป็นเป้าหมายและสิ่งครอบครองอีกอย่างหนึ่ง

นี่ไม่ได้หมายความว่าควรหยุดปฏิบัติ แต่กลับใกล้เคียงกับการเปิดเผยจิตเดิมแท้ตามที่เป็นอยู่ โดยไม่นำตนเองออกมาอวดด้วยความรู้สึกว่า 'กำลังปฏิบัติอยู่' และไม่นำความปรารถนาที่จะบรรลุการตื่นรู้มาไว้เหนือสิ่งอื่นใด เมื่อความคิดที่ว่าได้รับสิ่งใดสิ่งหนึ่งเกิดขึ้น จงอย่ายึดถือมันอีกว่า 'ข้าพเจ้าได้บรรลุสิ่งนี้แล้ว' ในขณะที่ตั้งความรู้ ประสบการณ์ หรือระดับขั้นของการปฏิบัติให้เป็น 'ตัวตน' นั่นคือขณะที่ห่างไกลจากความบริสุทธิ์ดั้งเดิมออกไป

ในชีวิตประจำวัน มักพึ่งพาผู้อื่น พยายามให้ได้ผลลัพธ์บางอย่าง และหวังให้สิ่งต่าง ๆ เป็นไปตามใจปรารถนา แทนที่จะฝืนขจัดจิตเช่นนั้นให้หายไป จงสังเกตมันก่อนเป็นอันดับแรก เมื่อความคาดหวังและความผิดหวัง ความยึดติดและความคิดแบ่งแยกเกิดขึ้น จงอย่าเติมเรื่องราวซ้อนทับลงไปอีก แต่จงมองดูตามที่เป็นอยู่แล้วปล่อยวาง

แม้แต่การฝืนบังคับตนเองให้จิตที่แสวงหาดับหายไปโดยสิ้นเชิง ก็อาจกลายเป็นความคิดแบ่งแยกอีกรูปแบบหนึ่งได้เช่นกัน จงมองดูแม้แต่ความจริงที่ว่านี่ไม่ใช่เรื่องง่าย ตามที่เป็นอยู่ จงอย่ายึดถือความคิดที่ว่าการปฏิบัติกำลังไปได้ดี หรือความผิดหวังที่มันไม่เป็นเช่นนั้น แต่จงกลับมาสู่สิ่งหนึ่งเดียวที่อยู่ตรงหน้าในขณะนี้อีกครั้ง

การปฏิบัติไม่ใช่สิ่งที่ทำเพื่อให้บรรลุการตื่นรู้ แต่คือการส่องสว่างในขณะที่จิตซึ่งต้องการได้รับสิ่งใดสิ่งหนึ่งเกิดขึ้นนั่นเอง เมื่อวางความคิดที่ว่า 'ข้าพเจ้ากำลังปฏิบัติอยู่' ลงแม้เพียงชั่วขณะ จิตเดิมแท้อันบริสุทธิ์ก็จะปรากฏออกมาโดยไม่มีสิ่งใดบดบัง